Witaj, nie jesteś jeszcze zalogowany | Zaloguj się | Zarejestruj się | Odzyskaj hasło



Sprzęt, wydarzenia, ludzie
serwis zagli
Surfnation
go2hel.pl
Kolporter RSS

Dobór masztu Poleć znajomemu
Autor: Pablo   
25.11.2008.
 
Właściwie dobrany do żagla maszt  ma olbrzymi wpływ na osiągi żagla oraz przyjemność i komfort samego żeglowania. Czy warto zatem inwestować w dobry i drogi maszt? Tak! Kup taki maszt, na jaki tylko Cię stać. Słabszy żagiel na dobrym maszcie będzie zwinniejszy i szybszy, niż lepszy żagiel na kiepskim maszcie.
 
O jakości masztu decyduje przede wszystkim zawartość włókien węglowych, określanych w literą C (ang. carbon). Ich procentowa ilość w stosunku do włókien szklanych decyduje o dynamice masztu, czyli szybkości z jaką ugięty i poddany obciążeniu maszt wraca do pozycji wyjściowej. Czas ten jest najkrótszy w masztach oznaczanych jako C100. W praktyce, na akwenie z krótką i urwistą falą przy silnym wietrze, nawet z brzegu jesteśmy w stanie odróżnić na jakim maszcie (C30 czy lepszym) został otaklowany płynący zestaw. Jeśli żagiel posiada maszt C30, możemy odnieść wrażenie że cały zestaw mocno pracuje, a żagiel poddawany jest sporym przeciążeniom. Żagiel otaklowany na „setce” pracuje zupełnie inaczej. Dynamicznie pracuje w nim tylko top, a cały zestaw nabiera lekkości. Przekłada się to nie tylko na komfort, ale także na prędkość i zakres używalności żagla. Używając jednego żagla i dwóch porównywanych wcześniej masztów, możemy zauważyć, że z lepszym masztem będziemy mogli pływać przy wietrze co najmniej o 1B więcej! Analogię możemy znaleźć w wędkarstwie. Obecnie prawie już się nie spotyka wędzisk innych niż węglowe. Bambusy i wędki z włókna szklanego zostały bezpowrotnie wyparte przez technologię „kosmiczną”.
 
Jednak nie wszystkie maszty o dużej zawartości węgla nadają się dla wszystkich i do wszystkich typów żagli. Dla początkujących, ze względu na kruchość laminatu węglowego przy kontakcie z twardym pokładem, lepszym rozwiązaniem jest zakup masztu bardziej odpornego na ewentualne zniszczenie i tańszego - C30 (30% włókien węglowych).

Jeżeli jesteś zaawansowany, pływasz Wave lub Freestyle, próbujesz skoków i lubisz trudne warunki, musisz spośród masztów o blisko 100% zawartości węgla wybrać te, na które producent daje gwarancję w warunkach Wave.

Maszty C100 typu Race, niebywale lekkie, doskonałe w slalomie i course-racingu, są nieodpowiednie na falę ze względu na cieńszą ściankę. Są one bardziej podatne na złamania, zwłaszcza podczas „mielenia” w przyboju.

Dawniej produkowano także maszty drewniane i aluminiowe, często jednoczęściowe. Wyszły jednak z użycia ze względu na mniejszą wytrzymałość.

Odpowiednia długość masztu jest kolejnym istotnym czynnikiem. Producenci żagli zawsze umieszczają na swoim produkcie informację, jakiej długości masztu należy użyć, często także jaki model masztu jest szczególnie polecany.  W przypadku gdy jest to np. 471cm, oznacza to, że należy użyć masztu 460cm i 11cm przedłużki.

 

Przykładowa grafika

 

Jeżeli jednak posiadasz zbyt długi maszt, możesz go spokojnie używać w żaglu posiadającym vario-top, czyli regulację długości kieszeni masztowej na topie żagla. Tego typu rozwiązania stosuje się przeważnie w żaglach o powierzchni nie większej niż 5,8m.

Nie zaleca się stosowania masztów dłuższych niż 30cm od zaleceń producenta ze względu na większą twardość dłuższych masztów.

Zastosowanie zbyt długiego masztu do żagla bez regulacji vario-top skutkuje uniesieniem liku dolnego żagla, pogorszeniem sprawności żagla poprzez zwiększony opór indukowany, usztywnienie profilu i zmianę położenia wcięcia w kieszeni masztowej do łączenia z bomem, co może być utrudnieniem dla osób niższych.

Twardość masztu związana jest z jego długością. Wszystkie obecnie produkowane maszty mają znormalizowaną twardość wyrażaną w skali IMCS - Indexed Mast Check System (tab.).
 
Długość masztu
Typowa twardość
370 cm
IMCS 17
400 cm IMCS 19
430 cm
IMCS 21
460 cm
IMCS 25
490 cm
IMCS 28
520 cm
IMCS 32
550 cm
IMCS 36
 

Im dłuższy maszt, tym grubsze ścianki, aby wytrzymać większe przeciążenia związane z większą powierzchnią żagla. Jeżeli producent żagla przewiduje użycie np. masztu 430 cm o twardości IMCS 21-22, oznacza to, że żagiel ten będzie się prawidłowo układał także przy zastosowaniu twardszego masztu niż standardowo IMCS 21. Niektórzy producenci, jak np. North Sails w swoim asortymencie posiadają 50 cm przedłużkę masztu, umożliwiającą zastosowanie krótszego masztu do większego żagla, bez konieczności posiadania dodatkowego masztu. Przedłużka wkładana w dolną część masztu, powoduje, że maszt staje się trzyczęściowy, o nieco sztywniejszym dole (bazie). Pomysł sprawdził się znakomicie i żagiel otaklowany na takim maszcie pracuje całkiem poprawnie.
 
Wybrana grafika
 
Użycie zbyt sztywnego masztu wpłynie na pogorszenie profilu żagla, który stanie się zbyt sztywny, płaski z mniejszą „firaną”, czyli luźnym likem wolnym żagla. Żagiel otaklowany na zbyt sztywnym maszcie będzie trudno osiągał ślizg, a przy dużych prędkościach generował dużą siłę ciągu, nie będzie odpuszczał w szkwałach, będzie mało stabilny w prowadzeniu i cięższy. Na żaglu ze zbyt miękkim masztem, około 50-100cm nad bomem będzie się pojawiała prostopadła do masztu fałda, która sprawia wrażenie, jakby maszt i żagiel miał się zaraz złamać. Żagiel nie układa się dobrze. Generuje bardzo słaby ciąg i nadmiernie się otwiera. Istnieje poważne ryzyko złamania masztu.

Niekiedy można się natknąć na maszty zawodnicze, o większej niż normalnie sztywności, np. 430 IMCS 23. Nie są one jednak polecane do rekreacyjnej żeglugi ze względu na duży ciąg, jaki generują otaklowane na nich żagle.

Minusy użycia zbyt sztywnego masztu:

- słąby ciąg przy słabych i umiarkowanych wiatrach

- słąbe przyśpieszenie i osiągi przy małej prędkości

- niekorzystne połączenie z żaglami o płaskim profilu

- gorsza stabilność na halsie - środek ożaglowania położony wyżej

 Minusy użycia zbyt miękkiego masztu:

- słabszy ciąg przy silniejszym wietrze

- niestabilny przy silniejszym wietrzei dużej prędkości

- niekorzystne połączenie z żaglami o zrotowanej głowicy, miękkim profilu

 

Maszty możemy podzielić także ze względu na średnicę. Wg tego podziału istnieją obecnie trzy typy masztów:

- SDM - Standard Diameter Mast– najczęściej spotykany, maszt o kształcie stożkowym, równomiernie zwężający się w stronę końca masztu czyli topu. Wewnętrzna średnica podstawy takiego masztu wynosi 48,5mm.

- DROP.SHAPE/HYBRYDA – standardowy wymiar średnicy dolnej części (bazy), radykalnie zmniejsza się po kilkudziesięciu cm i począwszy od tego miejsca, do topu masztu zwęża się już bardziej równomiernie. W miejscu mocowania bomu ma nieco mniejszą średnicę niż maszt tradycyjny. Nie wymaga stosowania specjalnych bomów. System stosowany m.in. w masztach North Sails.

- RDM/SkinnyReduced Diameter Mast  - maszt o zmniejszonej , równomiernej średnicy na całej długości. Posiada grubszą ściankę i większą wytrzymałość, przez co znajduje zastosowanie w pływaniu na fali. Produkowany w długościach 370, 400, 430  i 460 cm. Wymaga zastosowania specjalnej przedłużki i bomu, przystosowanych do masztów RDM. Można zastosować przejściówkę do tradycyjnego bomu, ale obniża to znacznie sztywność całego zestawu.

Poza nielicznymi wyjątkami, w większości obecnie produkowanych masztów profil ugięcia określany jest jako CC.Nie jest to do końca prawdą, gdyż każdy maszt tak określany mamniej lub bardziej miękki top, ale ze względu na dużą różnicę pomiędzy masztami FT, takie określenie wydaje się włąściwsze.

Spotykane w sprzedaży typy to:

- CC - Constance Curve - ugięcie równomierne

- FT - Flex Top - giętki top

- SFT - Super Flex Top - bardzo giętki top

- HT - Hard Top - twardy top

Windsurfing

Jeśli wejdziesz w posiadanie masztu Flex Top, możesz go zastosować wyłącznie w żaglach z lat 80-tych, które były szyte właśnie pod ten typ ugięcia. W obecnie produkowanych żaglach nie należy używać masztów o innym profilu ugięcia niż CC. Tak złożony pędnik będzie generował słaby ciąg, będzie niestabilny i mało komfortowy. Możesz odnieść wrażenie, jakby „wypuszczał” cały wiatr.

Jak wybrać i zakupić odpowiedni dla siebie maszt:

1. Ustal budżet - zdecyduj ile możesz wydać na maszt i tyle wydaj (oczywiście z jakimśtam marginesem). Jak zdecydujesz się kupić maszt za 1000zł, to kup za 1000zł, nie szukaj tańszych "odpowiedników". (Zakładam, że budżet nie pozwala na kupno najdroższych masztów)

2. Jeśli nie pływałeś nigdy w ślizgu i pływasz do 4B, rozpatruj maszty C15-C75 - tu głównym czynnikiem jest waga. Jeśli pływasz na dużych i średnich zestawach przy 4-5B, minimum to C50 (czyli wybór: C50-C100). Jeśli pływasz na małych zestawach, kręcisz rufki, podstawa to C75 (czyli wybór: C75-C100). Innej alternatywy niż topowe "setki" nie polecajmy zawodowcom, zawodnikom i tym którym nie trzeba tego tłumaczyć. Przepraszam tych, którzy poczują się urażeni, ale w domyśle "Ci", to osoby którzy pływają tylko na setkach i zmiana na C75, jest u nich tak samo odczuwalna, jak zmiana samochodu wyższej klasy na klasę średnią.

3. Spośród opcji z pkt.2 wybierz nowe maszty, ewentualnie używane, ale nie po szkółkach i nie bardzo skatowane. Odrzuć maszty zdecydowanie tańsze niż budżet z pkt.1 (jeśli takowe są).

4. Odrzuć maszty z najniższą zawartością węgla (najczęściej najdroższych firm) i najtańsze (jeśli możesz kupić C100 w cenie C55 - nie kupuj go).

5. Spośród opcji pozostałych z pkt.4 wybierz najdroższy maszt o możliwie najwyższej zawartości węgla. Powinien być on najtrafniejszym wyborem.


W artykule wykorzystano algorytm wyboru masztu autorstwa Pawła Poszytka z modyfikacjami autora tekstu.

 

Polecane

Komentarze użytkowników  
 

Średnia ocen użytkownika

 

Nie komentowano

Dodaj komentarz!



mXcomment 1.0.7 © 2007-2017 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
« poprzedni artykuł








© http://www.hotis.pl, Wszystkie zawarte w wortalu artykuły są naszego autorstwa i jakiekolwiek kopiowanie ich w całości, bądź fragmentach jest zabronione i podlega Ustawie o Prawie Autorskim i Prawach Pokrewnych z dn. 4.02.1994 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 24, poz.83) wraz z późniejszymi zmianami.